'Πονοκέφαλος'τα 'κόκκινα' δάνεια σε ακίνητα-κατασκευές

'Πονοκέφαλος'τα 'κόκκινα' δάνεια σε ακίνητα-κατασκευές

Υπό την ασφυκτική πίεση των υπέρογκων δανείων, βρίσκονται δύο κλάδοι της οικονομίας, οι κατασκευές και η αγορά ακινήτων. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε χθες στο 11ο  RED Business Forum, ο υποδιοικητής της ΤτΕ, Θ. Μητράκος, κατασκευές και ακίνητα βαρύνονται με υψηλά δάνεια τα οποία εμφανίζονται να χειροτερεύουν ως προς την ποιότητά τους, δηλαδή να αυξάνεται ο αριθμός των «κόκκινων» δανείων.

Αναλυτικά:

  • Οι κλάδοι των κατασκευών και της διαχείρισης ακίνητης περιουσίας αντιπροσωπεύουν περίπου το 16% της συνολικής τραπεζικής χρηματοδότησης προς τις επιχειρήσεις.
  • Η ποιότητα του εν λόγω χαρτοφυλακίου εμφανίζεται χειρότερη σε σύγκριση με τον μέσο όρο όλων των κλάδων. Σύμφωνα με στοιχεία τέλους 2015, από δάνεια ύψους περίπου 24 δισ. ευρώ που έχουν χορηγηθεί προς επιχειρήσεις των δύο προηγούμενων κλάδων, περισσότερα από τα μισά (54%) καταγράφονται ως μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα.
  • Αυτά επιμερίζονται περίπου ισόποσα (1/3 δηλαδή) σε: (α) δάνεια που εξυπηρετούνται μεν κανονικά μέχρι στιγμής, ωστόσο εκτιμάται από τις τράπεζες ότι έχουν αυξημένες πιθανότητες να εμφανίσουν πρόβλημα άμεσα (δάνεια αβέβαιης είσπραξης), (β) δάνεια σε καθυστέρηση, και (γ) σε καταγγελλόμενα δάνεια.
  • Οι τράπεζες και οι επιχειρήσεις του κλάδου έχουν ήδη συνομολογήσει ρυθμίσεις για δάνεια ύψους περίπου 4 δισ. ευρώ, για τα οποία ένα σχετικά μεγάλο ποσοστό εμφανίζει εκ νέου πρόβλημα, ενώ οι τράπεζες έχουν σχηματίσει προβλέψεις ύψους περίπου 6 δισ. ευρώ.
  • Ένα άλλο χαρακτηριστικό των δανείων προς τους συγκεκριμένους κλάδους είναι ότι το 75% περίπου των περιπτώσεων αφορά δάνεια ύψους άνω του 1 εκατ. ευρώ, για περίπου 4.000 επιχειρήσεις που ανήκουν στην κατηγορία αυτή. Οι επιχειρήσεις αυτές φαίνεται να εμφανίζουν καλύτερη συμπεριφορά ως προς την εξυπηρέτηση των δανειακών τους υποχρεώσεων συγκριτικά με εκείνες που έχουν έκθεση σε δανεισμό μικρότερου ύψους. Δηλαδή, οι επιχειρήσεις μικρότερου μεγέθους είναι πιο ευάλωτες.
  • Συγκριτικά λίγες είναι οι περιπτώσεις επιχειρήσεων που έχουν μεγάλα ανοίγματα σε δύο ή περισσότερες τράπεζες, γεγονός που διευκολύνει τη συμφωνία μεταξύ τραπεζών και επιχειρήσεων σε βιώσιμες αναδιαρθρώσεις.

Ο κ. Μητράκος χαρακτήρισε την αναδιάρθρωση των «κόκκινων» δανείων ως τη σημαντικότερη πρόκληση που καλείται σήμερα να αντιμετωπίσει το εγχώριο τραπεζικό σύστημα. Αναφερόμενος στο σύνολο των προβληματικών δανείων τόνισε ότι τον Δεκέμβριο του 2015, το συνολικό ποσοστό των δανείων σε καθυστέρηση στην Ελλάδα ανήλθε σε περίπου 36% (από 4,5% το 2007), που είναι το δεύτερο υψηλότερο στην Ευρωπαϊκή Ένωση (μετά από εκείνο της Κύπρου, περίπου 39%) και περίπου εξαπλάσιο του ευρωπαϊκού μέσου όρου. «Αν συμπεριλάβουμε στην περίμετρο των προβληματικών δανείων και τα ανοίγματα αβέβαιης είσπραξης (εμφανίζουν καθυστέρηση μικρότερη των 90 ημερών ή είναι μεν ενήμερα, αλλά υπάρχουν ενδείξεις ότι ο οφειλέτης ενδέχεται να μην είναι σε θέση να εκπληρώσει τις δανειακές του υποχρεώσεις - unlikely to pay), τότε το ποσοστό των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων ανέρχεται σε περίπου 44% ή 108 δισ. ευρώ», ανέφερε ο κ. Μητράκος.

Οπως τονίστηκε στο συνέδριο, η αγορά δανείων από ξένες εταιρείες θα βοηθήσει μεν, αλλά δεν θα δώσει ώθηση στην αγορά ακινήτων. Μάλιστα αναφέρθηκε ότι τα καλά ακίνητα επιχειρήσεων που συνδέονται με δάνεια έχουν ήδη «ρυθμιστεί», οπότε δεν υπάρχουν μεγάλες ευκαιρίες.

Ο υποδιοικητής της ΤτΕ μίλησε και για την πορεία των τιμών στην κτηματαγορά: «Οι προηγούμενες εξελίξεις στους κλάδους των ακινήτων είναι φυσικά συνδεδεμένες με τις πιέσεις στις εμπορικές αξίες και τα μισθώματα τόσο των οικιστικών όσο και των επαγγελματικών ακινήτων, οι οποίες συνεχίστηκαν το 2015 και το α΄ τρίμηνο του 2016, αν και με μικρότερη ένταση σε σχέση με τα προηγούμενα έτη. Ενδεικτικά, για το σύνολο του 2015, οι τιμές των διαμερισμάτων μειώθηκαν με μέσο ετήσιο ρυθμό 5,0%, έναντι μείωσης κατά 7,5% το 2014».

Σωρευτικά, οι τιμές των διαμερισμάτων, σε ονομαστικούς όρους, μειώθηκαν κατά 41,3% από το 2008 (μέσο επίπεδο) έως το α΄ τρίμηνο του 2016 (-44,3% σε πραγματικούς όρους).

Όσον αφορά τον κλάδο των επαγγελματικών ακινήτων, με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία που συλλέγονται στην Τράπεζα της Ελλάδος από τις Ανώνυμες Εταιρίες Επενδύσεων Ακίνητης Περιουσίας (ΑΕΕΑΠ) και τα πιστωτικά ιδρύματα, το 2015 οι αγοραίες αξίες των γραφειακών χώρων υψηλών προδιαγραφών παρέμειναν σχεδόν αμετάβλητες, ενώ οι αντίστοιχες τιμές καταστημάτων παρουσίασαν μείωση περίπου 3,5% για το σύνολο της χώρας. Σωρευτικά από το 2010 έως το τέλος του 2015 που υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία, οι ονομαστικές αξίες των γραφειακών χώρων και των καταστημάτων υψηλών προδιαγραφών για το σύνολο της χώρας υποχώρησαν περίπου κατά 30%.

Στο 36%
Ο κ. Μητράκος αναφερόμενος στο σύνολο των προβληματικών δανείων τόνισε ότι τον Δεκέμβριο του 2015, το συνολικό ποσοστό των δανείων σε καθυστέρηση στην Ελλάδα ανήλθε σε περίπου 36% (από 4,5% το 2007), που είναι το δεύτερο υψηλότερο στην Ε.Ε. (μετά από εκείνο της Κύπρου, περίπου 39%) και περίπου εξαπλάσιο του ευρωπαϊκού μέσου όρου.

Υποχώρηση
Από το 2010 έως το τέλος του 2015 που υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία, οι ονομαστικές αξίες των γραφειακών χώρων και των καταστημάτων υψηλών προδιαγραφών για το σύνολο της χώρας υποχώρησαν περίπου κατά 30%.

Το προφίλ του δανεισμού επιχειρήσεων στις κατασκευές και το Real Estate

  • 16% της συνολικής τραπεζικής χρηματοδότησης προς τις επιχειρήσεις αντιπροσωπεύουν οι κλάδοι των κατασκευών και της διαχείρισης ακίνητης περιουσίας.
  • 54% των δανείων καταγράφονται ως μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα σύμφωνα με στοιχεία τέλους του 2015, από δάνεια ύψους περίπου 24 δισ. ευρώ που έχουν χορηγηθεί.
  • 4 δισ. φτάνουν τα δάνεια για τα οποία οι τράπεζες και οι επιχειρήσεις του κλάδου έχουν ήδη συνομολογήσει ρυθμίσεις.
  • 75% των περιπτώσεων στους συγκεκριμένους κλάδους αφορά δάνεια ύψους άνω του 1 εκατ. ευρώ για περίπου 4.000 επιχειρήσεις. 
25.05.2016