Τι φέρνει για τα ελληνικά NPLs η πανευρωπαϊκή 'γραμμή' για τα 'κόκκινα' δάνεια

Τι φέρνει για τα ελληνικά NPLs η πανευρωπαϊκή 'γραμμή' για τα 'κόκκινα' δάνεια

Έμφαση σε πλειστηριασμούς και ανακτήσεις ενεχύρων, πωλήσεις "κόκκινων" δανείων και πλήρης ελευθερία στη λειτουργία των funds, επανεξέταση των νομοθετικών πλαισίων αφερεγγυότητας (βλ. νόμος Κατσέλη), κεφαλαιακές ποινές στις τράπεζες για ελλιπή σχηματισμό προβλέψεων έναντι επισφαλών δανείων και αυστηρότερα κριτήρια για τη χορήγηση νέων δανείων, θα διαμορφώσουν προσεχώς το τοπίο για τα "κόκκινα" δάνεια και την αντιμετώπισή τους από τις ελληνικές τράπεζες.

Οι δραστικές πωλήσεις μη εξυπηρετούμενων δανείων, η ελεύθερη από περιορισμούς λειτουργία των funds, οι αποφασιστικές ανακτήσεις ενεχύρων μέσω πλειστηριασμών, οι απαιτούμενες υψηλές προβλέψεις για τις τράπεζες και η απειλή αυτόματης απομείωσης των ιδίων κεφαλαίων τους,αλλά και η εξέταση ενδεχόμενης δημιουργίας εθνικών bad banks, μπήκαν στο "τραπέζι" της πρώτης εφ΄ όλης της ύλης συζήτησης για τα "κόκκινα" δάνεια σε επίπεδο Eurogroup και λοιπών ευρωπαϊκών αρχών. Οι τελευταίες αποφάσισαν να ακολουθήσουν στρατηγικές ενιαίας και ολικής αντιμετώπισης του "τέρατος" των NPLs πανευρωπαϊκά, κάνοντας απολογισμό της πορείας μείωσής τους ανά εξάμηνο. Οι εφεξής κεντρικές κατευθύνσεις για την αντιμετώπιση των "κόκκινων" δανείων  αφορούν πρωτίστως την Ελλάδα, - στην οποία αντιστοιχεί το 1/10 του "βουνού" των πανευρωπαϊκών NPLs, ύψους 1 τρις. ευρώ -, ψηλώνοντας τον πήχυ των αξιώσεων για τις επιδόσεις των ελληνικών τραπεζών στη μείωση των "κόκκινων" δανείων.

Ο πανευρωπαϊκός "συναγερμός" για τα "κόκκινα" δάνεια θέτει στο επίκεντρο την προληπτική δράση αποφυγής των NPLs, αλλά και τη δραστική "εξολόθρευση" των υπαρχόντων, με τελικό στόχο τη διασφάλιση της σταθερότητας του χρηματοπιστωτικού συστήματος και μάλιστα υπό το πρίσμα της ενιαίας τραπεζικής αγοράς.Εποπτεία, διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις των πλαισίων αφερεγγυότητας και είσπραξης οφειλών, ανάπτυξη δευτερογενών αγορών για επισφαλή περιουσιακά στοιχεία και ενίσχυση της αναδιάρθρωσης του τραπεζικού συστήματος, αποτελούν πλέον τους άξονες στους οποίους θα κινηθεί η αντιμετώπιση των NPLs.

Τα νέα δεδομένα υπονοούν "σκληρή θεραπεία" σε επιμέρους χώρες, και μάλιστα όταν αυτές παρουσιάζουν υψηλό φορτίο NPLs, ικανό να δημιουργήσει "υπερχείλιση" στα υπόλοιπα τραπεζικά "συγκοινωνούντα δοχεία" της Ευρώπης. 

Οι ευρωπαϊκές διεργασίες για τα NPLs,τις οποίες είχε αποκαλύψει αναλυτικά σε δημοσίευμά του το "Κεφάλαιο" την 1η Απριλίου ("Στήνουν "οχυρό" για τις τράπεζες έναντι των "κόκκινων" δανείων - Ποιο είναι το σχέδιο που ετοιμάζουν Βρυξέλλες και Φρανκφούρτη"), αφορούν πρωτίστως την Ελλάδα. Με το χαμηλότερο "ύψος" και το υψηλότερο "βάρος" κόκκινων δανείων (μετά την Κύπρο), η Ελλάδα μοιάζει με τον παχύσαρκο που κινδυνεύει η επιβίωσή του και πλέον δεν μπορεί να αποφύγει "χειρουργικές επεμβάσεις". Στο πλαίσιο αυτό, την αφορούν κατά κύριο λόγο οι κατευθύνσεις που χαράσσονται για τα NPLsσε πανευρωπαϊκό επίπεδο.

Καθώς οι ευρωπαϊκές αρχές διαπιστώνουν πως "οι αρνητικές επιπτώσεις των σημερινών υψηλών ποσοστών μη εξυπηρετούμενων δανείων σε σημαντικό αριθμό κρατών μελών ενδέχεται να δημιουργήσουν κινδύνους διασυνοριακών δευτερογενών συνεπειών σε σχέση με τη συνολική οικονομία και το χρηματοπιστωτικό σύστημα της ΕΕ και να μεταβάλουν τις εντυπώσεις της αγοράς για τον ευρωπαϊκό τραπεζικό τομέα στο σύνολό του, ιδίως στο πλαίσιο της Τραπεζικής Ένωσης", προχωρούν σε σημαντικές "τομές" στα NPLs. Αυτές θα αφορούν:

α) Ενίσχυση των κινήτρων προς όλα τα πιστωτικά ιδρύματα της ΕΕ για την "προδραστική" αντιμετώπιση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, με παράλληλη αποφυγή των διαταράξεων που θα προέκυπταν από πωλήσεις σε εξευτελιστικές τιμές.

β) Έκδοση ερμηνείας από την Κομισιόν,το καλοκαίρι του 2017, των υφιστάμενων εποπτικών εξουσιών που προβλέπονται στη νομοθεσία της ΕΕ, με στόχο την αποσαφήνιση της χρησιμότητάς τους όσον αφορά τις πολιτικές δημιουργίας προβλέψεων για μη εξυπηρετούμενα δάνεια. Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καλείται να εξετάσει προληπτικούς μηχανισμούς στήριξης για την αντιμετώπιση ενδεχόμενης ελλιπούς δημιουργίας προβλέψεων για τα πρόσφατα χορηγηθέντα δάνεια. Αυτοί οι μηχανισμοί στήριξης θα μπορούσαν να λάβουν τη μορφή υποχρεωτικής προληπτικής αφαίρεσης των μη εξυπηρετούμενων δανείων από τα ίδια κεφάλαια των τραπεζών, έπειτα από εκτίμηση των καταλληλότερων βαθμονομήσεων σύμφωνα με τη διεθνή πρακτική.

 

γ) Έκδοση από την Ευρωπαϊκή Τραπεζική Αρχή, έως το καλοκαίρι του 2018, γενικών κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με τη διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων στις οποίες θα εμπίπτουν όλες οι τράπεζες στο σύνολο της ΕΕ. Παράλληλα, και έκδοση κατευθυντήριων γραμμών για τη χορήγηση και παρακολούθηση των δανείων από τις τράπεζες, καθώς και για την εσωτερική διακυβέρνησή τους, στις οποίες θα μπορούσαν ιδίως να εξετασθούν ζητήματα όπως η διαφάνεια και η εκτίμηση της "οικονομικής προσιτότητας" του δανείου για τον δανειολήπτη.

δ) Εφαρμογή έως το τέλος του 2018, ενισχυμένων απαιτήσεων όσον αφορά τη γνωστοποίηση της ποιότητας των περιουσιακών στοιχείων και των μη εξυπηρετούμενων δανείων προς όλες τις τράπεζες.

ε) Έκδοση από την Ευρωπαϊκή Τραπεζική Αρχή, έως τα τέλη του 2017, κατευθυντήριων γραμμών για την παρακολούθηση των συγκεντρωτικών ηλεκτρονικών φακέλων με στοιχεία των τραπεζικών δανείων που περιλαμβάνονται στα επιλεχθέντα για έλεγχο χαρτοφυλάκια (loantapes), καθορίζοντας τις ελάχιστες λεπτομερείς πληροφορίες που θα απαιτούνται από τις τράπεζες σχετικά με τα πιστωτικά τους ανοίγματα εντός του χαρτοφυλακίου συναλλαγών.

στ) Πρόταση, έως το τέλος του 2017, από Ευρωπαϊκή Τραπεζική Αρχή, ΕΚΤ και Κομισιόν για συγκεκριμένες πρωτοβουλίες ενίσχυσης των υποδομών δεδομένων με ενιαία και τυποποιημένα στοιχεία για τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια, καθώς και εξέταση του ενδεχομένου να δημιουργηθούν πλατφόρμες συναλλαγών προκειμένου να τονωθεί η ανάπτυξη αυτής της δευτερογενούς αγοράς NPLs.

ζ) Κατάρτισηαπό την Κομισιόν σε συνεργασία με όλα τα αρμόδια θεσμικά όργανα,έως τα τέλη του 2017, προσχεδίου για την ενδεχόμενη δημιουργία εθνικών εταιρειών διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων. Στο προσχέδιο θα καθορίζονται οι κοινές αρχές για τις σχετικές περιμέτρους των περιουσιακών στοιχείων και της συμμετοχής, τα κατώτατα όρια μεγέθους των περιουσιακών στοιχείων, οι κανόνες αποτίμησης των περιουσιακών στοιχείων, οι κατάλληλες κεφαλαιακές δομές, τα χαρακτηριστικά διακυβέρνησης και λειτουργίας, τόσο στον ιδιωτικό όσο και στον δημόσιο τομέα.

η) Ανάπτυξη από την Κομισιόν, έως το καλοκαίρι του 2018, μιας ευρωπαϊκής προσέγγισης για την προώθηση των δευτερογενών αγορών μη εξυπηρετούμενων δανείων, ιδίως προκειμένου να εξαλειφθούν τα εμπόδια για τη μεταβίβαση των ΜΕΔ από τράπεζες σε μη τραπεζικά ιδρύματα και για την απόκτησή τους από μη τραπεζικά ιδρύματα, με ταυτόχρονη διασφάλιση των δικαιωμάτων των καταναλωτών. Παράλληλα, για να απλουστευθούν και, ενδεχομένως, να εναρμονισθούν οι απαιτήσεις για τη χορήγηση άδειας σε τρίτους διαχειριστές δανείων, και να αναληφθεί νομοθετική πρωτοβουλία προς την κατεύθυνση αυτή, εφόσον απαιτείται.

θ) Δημοσίευση από την Επιτροπή, πριν από το τέλος του 2017,  συγκριτικής αξιολόγησης αναφορικά με την αποτελεσματικότητα των εθνικών καθεστώτων αναγκαστικής εκτέλεσης για την είσπραξη δανείων (περιλαμβανομένων των καθεστώτων αφερεγγυότητας) από πλευράς των πιστωτριών τραπεζών. Το ενδιαφέρον εστιάζεται στα ποσοστά ανάκτησης, τους χρόνους ανάκτησης και το κόστος ανάκτησης σε όλα τα κράτη μέλη, αλλά και σε ζητήματα που άπτονται της αφερεγγυότητας.

Έως το τέλος του 2018, τα κράτη μέλη θα πρέπει να αξιοποιήσουν στο μεγαλύτερο δυνατό βαθμό τη συγκριτική αξιολόγηση, ενώ η Ευρωπαϊκή
Επιτροπή θα αναλύσει περαιτέρω τη δυνατότητα ενίσχυσης της προστασίας των ενέγγυων πιστωτών.

13.07.2017