Το πλάνο για Attica Bank και συνεταιριστικές

Το πλάνο για Attica Bank και συνεταιριστικές

Στον πλήρη και απευθείας έλεγχο του SSM οδεύουν η Attica Bank και οι συνεταιριστικές τράπεζες, μέσω της σχεδιαζόμενης αναδιάρθρωσης και ανακεφαλαιοποίησής τους.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες του "Κ", μέσα στις επόμενες ημέρες το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας πρόκειται να υποβάλει στην κυβέρνησηπλάνο στρατηγικής για το μέλλον των μη συστημικών τραπεζών, καθώς και για την αναδιάρθρωση του τραπεζικού συστήματος στο πλαίσιο της ανακεφαλαιοποίησης. Ειδικότερα, το σχέδιο του ΤΧΣ θα έχει τρεις άξονες: α) διαρθρωτικές αλλαγές στις συστημικές τράπεζες και ανακεφαλαιοποίηση, β) στρατηγική για το μέλλον των μη συστημικών τραπεζών και γ) συγκέντρωση και εντατικοποίηση των εκκαθαρίσεων "παλαιών" τραπεζών, οι οποίες έχουν στοιχεία ενεργητικού ύψους 9,2 δισ. ευρώ, από τα οποία θα μπορούσαν να προκύψουν σημαντικά έσοδα για το Δημόσιο.

Παρά το γεγονός ότι βρισκόμαστε σε προεκλογική περίοδο, με άδηλη την επομένη των εκλογών, τα ασφυκτικά χρονοδιαγράμματα για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών δεν χωρούν αναβολή και ήδη οι μη συστημικές τράπεζες έχουν τεθεί σε διαδικασία stress test, προκειμένου να αναδειχθούν οι ανάγκες τους σε νέα κεφάλαια. Στόχος είναι μέσα στα ίδια χρονικά περιθώρια που ισχύουν για τις αυξήσεις κεφαλαίου των τεσσάρων συστημικών τραπεζών, δηλαδή από τα μέσα Νοεμβρίου μέχρι τα μέσα Δεκεμβρίου, να ανακεφαλαιοποιηθούν μέσω του ΤΧΣ από χρήματα του συνολικού "πακέτου" των 25 δισ. ευρώ του ESM και οι μη συστημικές τράπεζες. Μετά την ανακεφαλαιοποίησή τους, και οι μη συστημικές τράπεζεςθα περάσουν στον απευθείας έλεγχο του SSM και της ΕΚΤ, υποκείμενες στις δεσμεύσεις που υπαγορεύει το Μνημόνιο για τη λειτουργία του τραπεζικού κλάδου.

 

Τι θα γίνει με Attica

Σύμφωνα με τις πληροφορίες, το σχέδιο του ΤΧΣ προβλέπει συγχωνεύσεις μεταξύ συνεταιριστικών τραπεζών και αυτόνομη παραμονή της Attica Bank, η οποία θα συνεχίσει να λειτουργεί ως έχει και δεν θα μετεξελιχθεί σε επενδυτική-αναπτυξιακή τράπεζα. Οι διαδικασίες για τη λειτουργία της Αναπτυξιακής Τράπεζας αναμένεται να έχουν ολοκληρωθεί εντός του πρώτου τετραμήνου του 2016 και αρχικά θα έχει κάτω από την "ομπρέλα" της το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων και το ΕΤΕΑΝ.

Τα νέα κεφάλαια που θα χρειαστεί η Attica Bank θα αναδειχθούν από την τρέχουσα διαδικασία των stress tests. Σημειώνεται ότι η Attica Bank έχει ήδη από τα τέλη του 2014 εγκρίνει αύξηση μετοχικού κεφαλαίου ύψους 434 εκατ. ευρώ. Την αύξηση αυτή έχει δεσμευτεί ότι θα καλύψει το ΤΣΜΕΔΕ κατά το ποσοστό του, που ανέρχεται σε 50%, και, για τον λόγο αυτό, έχει ήδη δεσμεύσει 221 εκατ. ευρώ. Σημειωτέον ότι η διαδικασία της αύξησης κεφαλαίου που έχει εγκρίνει η τράπεζα έχει αφήσει "ανοιχτή" την πόρτα και για την είσοδο ξένου στρατηγικού επενδυτή. Τώρα το υπάρχον σχέδιο θα αναδιαμορφωθεί με βάση τις νέες κεφαλαιακές ανάγκες που θα ορίσει για την Attica Bank το stress test του SSM, καθότι πρέπει να προσμετρηθούν οι επιπτώσεις που έχει δεχτεί εν τω μεταξύ η τράπεζα από την κρίση και την επιβολή των capital controls.

 

Προβλήματα στις συνεταιριστικές

Πιο περίπλοκα είναι τα πράγματα για τις δέκα συνεταιριστικές τράπεζες, εκ των οποίων οι περισσότερες αντιμετωπίζουν σημαντικά προβλήματα. Σημειώνεται ότι από το 2008 μέχρι σήμερα έξι συνεταιριστικές τράπεζες εξαφανίστηκαν από τον χάρτη λόγω προβληματικής λειτουργίας και ανεπάρκειας κεφαλαίων. Τελευταία περίπτωση ήταν αυτή της Πανελλήνιας Τράπεζας, η οποία κατέρρευσε λόγω προβλημάτων ρευστότητας και αδυναμίας να συγκεντρώσει κεφάλαια μέσω αύξησης κεφαλαίου, με αποτέλεσμα να διαχωριστεί σε "καλή" και "κακή" και να πωληθεί στην Τράπεζα Πειραιώς. Υπενθυμίζεται ότι στην Τράπεζα Πειραιώς είχαν περάσει, έναντι 17 εκατ. ευρώ, περίπου 511 εκατ. ευρώ καταθέσεις και 100 εκατ. ευρώ δάνεια της Πανελλήνιας, ενώ άλλα περίπου 400 εκατ. ευρώ δάνεια τέθηκαν σε εκκαθάριση.

Παρά το γεγονός, πάντως, ότι η λειτουργία των συνεταιριστικών τραπεζών δεν έχει αποδειχθεί "φερέγγυα" σε όλες τις περιπτώσεις στο παρελθόν, φαίνεται να κρίνεται αναγκαία η παραμονή κάποιων μικρών τραπεζών με τοπικό χαρακτήρα, ενδεχομένως με την προοπτική στο μέλλον ο θεσμός των συνεταιριστικών τραπεζών να μπει σε νέα βάση, να εκσυγχρονιστεί με βάση τις διεθνείς πρακτικές και να εμπλουτιστεί.

Όπως υπολογίζεται, τα νέα κεφάλαια που απαιτούνται ώστε να εξυγιανθούν οι συνεταιριστικές τράπεζες ξεπερνούν τα 200 εκατ. ευρώ, ποσό που είναι αδύνατον να καλυφθεί από αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου. Στο πλαίσιο αυτό, κρίνεται σκόπιμο να προηγηθούν συγχωνεύσεις μεταξύ των δέκα συνεταιριστικών τραπεζών σε δύο ή τρεις και στη συνέχεια το ΤΧΣ να παράσχει κεφάλαια στο Ταμείο Εγγύησης Καταθέσεων και Επενδύσεων (ΤΕΚΕ) για την εξυγίανση και την κεφαλαιακή τους ενίσχυση. Σημειώνεται ότι το συνολικό ενεργητικό των δέκα συνεταιριστικών τραπεζών ανέρχεται στα 2,73 δισ. ευρώ, ενώ διαθέτουν 127 καταστήματα και προσωπικό 909 ατόμων.

Αλλαγές στις διοικήσεις των τραπεζών

Το σχέδιο του ΤΧΣ αποσκοπεί σε μια νέα διακυβέρνηση συνολικά για τις τράπεζες, οι οποίες, μετά την ανακεφαλαιοποίησή τους, θα πρέπει να λειτουργούν αυστηρά βάσει των αρχών της αγοράς, χωρίς καμία παρέμβαση από την κυβέρνηση και με στόχο να ιδιωτικοποιηθούν μεσοπρόθεσμα.

Στο πλαίσιο αυτό, τα μέλη των διοικητικών συμβουλίων και τα ανώτατα διευθυντικά στελέχη των τραπεζών θα διορίζονται χωρίς καμία κρατική παρέμβαση, με βάση τη νομοθεσία της Ε.Ε. και τις βέλτιστες διεθνείς πρακτικές, λαμβάνοντας υπόψη τούς ειδικούς κανόνες για το ελληνικό ΤΧΣ αναφορικά με τα δικαιώματα των ιδιωτών μετόχων. Επιπλέον, η δράση των δ.σ. των τραπεζών θα επιβλέπεται στενά και θα αξιολογείται στη βάση της επίτευξης συγκεκριμένων στόχων, εκ των οποίων βασικός θα είναι η αποτελεσματικότητα στη διαχείριση "κόκκινων" δανείων. Επίσης, θα προβλέπεται αντικατάσταση των μελών τους, ώστε να περιλαμβάνουν τουλάχιστον τρεις διεθνείς ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες με γνώση και μακρά πείρα στην τραπεζική, χωρίς σχέση κατά την προηγούμενη δεκαετία με ελληνικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Οι εμπειρογνώμονες αυτοί θα προεδρεύουν σε όλες τις επιτροπές των συμβουλίων. Τα παραπάνω αναμένεται να αλλάξουν πλήρως τη διακυβέρνηση των ελληνικών τραπεζών μέχρι τον Ιούνιο του 2016