Κόκκινα δάνεια: Οι επιδόσεις του 2017 και το φετινό... μαξιλάρι

Πώς μειώθηκαν στα 94,5 δισ. τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια. Οι υψηλές διαγραφές, οι προβλεπόμενες πωλήσεις και η επακόλουθη υποχώρηση του δείκτη κάλυψης από προβλέψεις. Για πρώτη φορά τα «θεραπευμένα» δάνεια ξεπέρασαν τις νέες καθυστερήσεις. Πονοκέφαλος τα στεγαστικά.

Με «μαξιλάρι» 1,6 δισ. θα επιδιώξουν οι τράπεζες να πετύχουν τους φιλόδοξους στόχους μείωσης των «κόκκινων» δανείων κατά τη διετία 2018-19, καθώς πέρυσι έριξαν τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα κατά 1,6 δισ. ευρώ χαμηλότερα από τον στόχο.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα στοιχεία του Δεκεμβρίου του 2017, τα εντός ισολογισμού μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα αγγίζουν τα 94,45 δισ. ευρώ ή 1,6 δισ. ευρώ χαμηλότερα από το ποσό-στόχο. Το σύνολο των NPEs αντιστοιχούσε στις 31.12.2017 στο 48,6% των συνολικών ανοιγμάτων.

Ο δείκτης κάλυψης από συσσωρευμένες προβλέψεις υποχώρησε στο 47,4% από 48% τον Σεπτέμβριο και 49,7% τον Δεκέμβριο του 2016, ως αποτέλεσμα τωνυψηλών διαγραφών και των πωλήσεων χαρτοφυλακίων μη εξασφαλισμένων δανείων με ιδιαίτερα υψηλές προβλέψεις.

Οι συγκριτικά καλύτερες από το αναμενόμενο επιδόσεις των τραπεζών οφείλονται κατά κύριο λόγο στην υψηλή θεραπεία δανείων (curing), καθώς και στις υψηλότερες από το αναμενόμενο διαγραφές και εισπράξεις, ενώ οι πωλήσεις κινήθηκαν στα αναμενόμενα επίπεδα, με βάση τον σχεδιασμό των τραπεζών. Στον αντίποδα, οι ρευστοποιήσεις εξασφαλίσεων είχαν μειωμένη συμβολή, καθώς βρίσκονταν χαμηλότερα από το αναμενόμενο επίπεδο καθ' όλη τη διάρκεια του έτους.

Ειδικότερα, οι λογιστικές διαγραφές δανείων ανήλθαν στα 6,5 δισ. ευρώ και αφορούν κυρίως σε καταγγελμένα επιχειρηματικά δάνεια, ενώ οι πωλήσεις ανήλθαν σε 3,6 δισ. (συμπεριλαμβανομένου του Venus).

Για πρώτη φορά από τον Ιούνιο του 2016, όταν και τα πλάνα τέθηκαν σε εφαρμογή, o ρυθμός αποκατάστασης της τακτικής εξυπηρέτησης δανείων (cure rate) ξεπέρασε, κατά το τέταρτο τρίμηνο, τον ρυθμό αθέτησης στην εξυπηρέτηση δανείων (default rate), ανερχόμενος στο 1,8% έναντι 1,7% του default rate. Σημειώνεται ότι στο 9μηνο, ο δείκτης αθέτησης άγγιζε το 2%, ξεπερνώντας τον ρυθμό αποκατάστασης (1,6%).

Επίσης, το τέταρτο τρίμηνο του 2017, οι εισπράξεις από μη εξυπηρετούμενα δάνεια ως προς το υπόλοιπο της κατηγορίας κινήθηκαν υψηλότερα σε σχέση με τα προηγούμενα τρίμηνα του έτους, ενώ διαμορφώθηκαν σε υψηλότερο επίπεδο και σε σχέση με τον στόχο που είχε τεθεί για την περίοδο (0,9% έναντι του στόχου 0,6%).

Καλύτερες επιδόσεις παρατηρούνται στο καταναλωτικό και επιχειρηματικό χαρτοφυλάκιο, όπου η τριμηνιαία μείωση άγγιξε τo 14,8% και 4,4% αντίστοιχα. Oι επιδόσεις στο στεγαστικό χαρτοφυλάκιο εμφανίζονται χαμηλές, καθώς σημειώθηκε τριμηνιαία μείωση μόλις 0,6%. Σε ετήσια βάση, η μείωση στο επιχειρηματικό χαρτοφυλάκιο άγγιξε το 12,3%, στο καταναλωτικό το 19,7%.

Στον αντίποδα, στο στεγαστικό χαρτοφυλάκιο σημειώθηκε αύξηση των μη εξυπηρετούμενων δανείων κατά 0,4%. Αξιοσημείωτο είναι το ποσοστό των μη εξυπηρετούμενων δανείων που τελεί σε καθεστώς αίτησης για υπαγωγή σε νομική προστασία. Στο σύνολο των χαρτοφυλακίων, το 13,9% των NPEs τελεί υπό καθεστώς αίτησης για υπαγωγή σε νομική προστασία, ενώ στο στεγαστικό το ποσοστό ξεπερνά το 30%.

Οι τράπεζες υπέβαλαν τον περασμένο Σεπτέμβριο επικαιροποιημένα πλάνα, τα οποία προβλέπουν περισσότερα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα και λιγότερο αποτελεσματικές ρυθμίσεις, λόγω των χειρότερων μακροοικονομικών υποθέσεων (ρυθμός αύξησης ΑΕΠ, διαθέσιμο εισόδημα), οι οποίες επηρέασαν τον ρυθμό εκ νέου αθέτησης (re-default rate).

Το ύψος των νέων προβληματικών δανείων, που αναμένεται να προκύψουν ως το τέλος του 2019 αυξάνεται κατά 1,2 δισ. ευρώ και φθάνει στα 20,1 δισ. ευρώ. Επιπρόσθετα, περιμένουν να εισπράξουν ως το τέλος του 2019 από ρυθμίσεις δανείων 2,5 δισ. ευρώ λιγότερα από όσα προέβλεπε το αρχικό πλάνο.

Τα δάνεια, που προβλέπεται να επαναταξινομηθούν σε ενήμερα, κατά την επόμενη διετία, ανέρχονται σε 21,1 δισ. ευρώ και θα αντισταθμίσουν, πρακτικά, τη δημιουργία νέων δανείων σε καθυστέρηση.

Υπό το παραπάνω πρίσμα, η μείωση των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων προβλέπεται να επέλθει από πωλήσεις δανείων (κυρίως επιχειρηματικών και δευτερευόντως καταναλωτικών) και ρευστοποιήσεις.

Συγκεκριμένα, οι τράπεζες στοχεύουν σε επιπλέον πωλήσεις ύψους 4,7 δισ. ευρώ. Το ύψος των συνολικών πωλήσεων, για την περίοδο Ιουνίου 2017 - Δεκεμβρίου 2019, αγγίζει πλέον τα 11,6 δισ. ευρώ.

Οι επιμέρους στόχοι για εκποιήσεις καλύψεων και διαγραφές παρέμειναν αμετάβλητοι. Ειδικότερα, οι τράπεζες επιδιώκουν τη ρευστοποίηση εξασφαλίσεων για δάνεια ονομαστικής αξίας 10,6 δισ. ευρώ, ενώ προβλέπεται να προχωρήσουν σε διαγραφές δανείων 10,6 δισ. ευρώ.

Τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα, ως ποσοστό των συνολικών χορηγήσεων, αναμένεται να μειωθούν σταδιακά και να αγγίξουν το 35,2% το 2019. Ωστόσο, το ποσοστό αυτό είναι λίγο υψηλότερο από τον προηγούμενο στόχο του 33,9%, εξαιτίας των διαφορετικών παραγόντων μείωσης αλλά και της χαμηλότερης εκτιμώμενης πιστωτικής επέκτασης.

Για την ίδια περίοδο, τα δάνεια σε καθυστέρηση άνω των 90 ημερών (Μη Εξυπηρετούμενα Δάνεια -Non Performing Loans - NPLs) αναμένεται να μειωθούν κατά 47%, δηλαδή από 72,8 δισ. ευρώ τον Ιούνιο του 2017 σε 38,6 δισ. ευρώ το 2019. Ο σχετικός δείκτης αναμένεται να μειωθεί από 36,1% σε 21,1% την ίδια χρονική περίοδο.